piątek, 1 listopada 2013

Pora na skargi kasacyjne od wyroków akceptujących przeliczanie emerytury policyjnej po 0,7% podstawy wymiaru

Do Sądu Najwyższego wniosłem tymczasem trzy skargi kasacyjne od wyroków Sądu Apelacyjnego w Warszawie akceptujących przeliczanie emerytury policyjnej wskaźnikiem 0,7% podstawy wymiaru emerytury. Trudność w tych trzech sprawach polega na przekonaniu Sądu Najwyższego, że powinien przyjąć do rozpoznania owe skargi. Z grubsza zastosowałem następującą argumentację w każdej z tych skarg: Przepisem art. 2 pkt 3 ustawy nowelizacyjnej, która weszła w życie po upływie 30 dni od dnia jej ogłoszenia, dodano do ustawy o emeryturach policyjnych przepis art. 15b ustalający m. in., że osoba która pełniła służbę w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 ustawy o ujawnianiu informacji i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. emerytura wynosi 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok służby w organach bezpieczeństwa państwa w latach 1944-1990. W stosunku do osób, o których mowa w art. 15b, które w dniu wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej (15.03.2009 r.) otrzymują świadczenia przyznawane na podstawie ustawy o emeryturach policyjnych organ emerytalny właściwy według przepisów ustawy o emeryturach policyjnych „wszczyna z urzędu postępowanie w przedmiocie ponownego ustalenia prawa do świadczeń i wysokości świadczeń”. Z treści wskazywanego przepisu (art. 3 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej) wynika ponadto, że „złożenie do sądu odwołania od decyzji organu emerytalnego nie wstrzymuje wykonania decyzji”. Przepis art. 3 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej musi być interpretowany ściśle. Obliguje on dyrektora Zakładu Emerytralno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych do „wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie ponownego ustalenia prawa do świadczeń i wysokości świadczeń”, czyli przesądza „z mocy prawa” kwestię, którą normalnie organ emerytalny w postępowaniu administracyjnym dopiero rozważa (działając z urzędu lub na wniosek) przed wznowieniem postępowania dokonywanym w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a. w związku z art. 180 § 1 k.p.a. i w związku z art. 11 ustawy o emeryturach policyjnych lub ze względu na stanowisko Sądu Najwyższego - bez wydawania takiego postanowienia). Z przepisu art. 3 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej nie wynika zarazem, by miał on charakter przepisu uchylającego dotychczasową decyzję ustalającą prawo do świadczeń i wysokości tych świadczeń osób, które w dniu wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej (15.03.2009 r.), otrzymywały świadczenia przyznawane na podstawie ustawy o emeryturach policyjnych pełniących służbę w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 ustawy o ujawnianiu informacji i które pozostawały w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. W ten jednak sposób i w przekonaniu pełnomocnika Skarżącej/Skarżącego kasacyjnie niezasadnie, właściwy organ emerytalny (a za nim sądy obu instancji, w tym Sąd Apelacyjny w Warszawie i w tej sprawie) potraktował ów przepis przejściowy w jego skutkach prawnych, jako szczególną normę prawną, bo zarazem (choć nie wiadomo z jakich przesłanek normatywnych mającą wynikać) niweczącą dalsze obowiązywanie dotychczasowych deklaratoryjnych decyzji o nabyciu prawa do emerytury policyjnej dla wymienionej kategorii osób (potwierdzających nabycie przez nie ex lege ich uprawnień w oparciu o obowiązującą ustawę w dacie ustalania wysokości tego świadczenia) dokładnie z chwilą wydania przez organ emerytalny decyzji ponownie ustalających prawo tych osób do emerytury policyjnej i jej wysokości, z zastosowaniem tym razem wyznacznika określonego w art. 15b ustawy o emeryturach policyjnych (0,7% podstawy wymiaru emerytury za każdy rok służby). Tego rodzaju następstwo prawne nie da się jednak wywieść z normy prawnej rekonstruowanej z przepisu art. 3 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej. Z informacji przekazanej przez dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Trybunałowi Konstytucyjnemu do sprawy K 6/09, rozpoznawanej przez Trybunał w dniach 13 i 14 stycznia 2010 r. oraz 24 lutego 2010 r., wynika, że decyzje ponownie ustalające prawo wskazanej grupy osób do emerytury policyjnej i jej wysokości wydano wobec 38.563 osób. W takiej więc skali występuje zjawisko pozostawania w obrocie prawnym wobec każdej z tych osób równolegle dwóch decyzji o ustaleniu prawa do emerytury policyjnej i jej wysokości, przedstawiających co do wysokości emerytur inne wartości kwotowe świadczeń. Dotychczas rozpoznawane sprawy z odwołań od tych decyzji nie odnosiły się do sygnalizowanego problemu, a na skutek nie brania tej okoliczności pod uwagę, poprzez orzeczenie Sądu dopuszczono do powstania tym samym okoliczności, stanowiącej przesłankę do stwierdzenia nieważności nowo wydanych decyzji o ustaleniu prawa do emerytury policyjnej (art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a.) i uchylania takich decyzji. Bark jasności co do tych kwestii, mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie każdej z tych indywidualnych spraw, wskazuje na możliwość uchybienia przez sądy zasadzie legalizmu (określonej w art. 7 i art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz w art. 6 k.p.a. w związku z art. 180 § 1 k.p.a. i w związku z art. 11 ustawy o emeryturach policyjnych). W obowiązującym systemie prawnym każdorazowo wznowienie postępowania zakończonego ostatecznymi decyzjami administracyjnymi (a taki charakter miały decyzje ustalające w 38.563 przypadkach prawo do emerytury policyjnej adresatów tych decyzji pełniących służbę przed dniem 2 stycznia 1999 r.) może być realizowane w oparciu o przepis z art. 33 ustawy o emeryturach policyjnych przedstawiający podstawy wznowienia postępowania, ale nie podstawy uchylenia ostatecznych decyzji emerytalnych, i z uwzględnieniem dyspozycji art. 180 § 1 k.p.a. w związku z art. 11 ustawy o emeryturach policyjnych, a w dalszej konsekwencji - z uwzględnieniem trybu postępowania po wznowieniu postępowania (w rozważanym przypadku kwestię wznowienia przesądził ustawodawca przepisem art. 3 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej) wymagającego w stadium końcowym tego postępowania decyzji z art. 151 § 1 lub 2 albo § 2 k.p.a., i to po rozpatrzeniu, czy istnieją w ogóle podstawy do uchylenia decyzji dotychczasowej (ustalającej prawo do emerytury policyjnej i jej wysokości). Zaniechanie przez sądy powszechne artykułowania w wyrokach potrzeby respektowania ustawowego trybu postępowania organu emerytalnego po wznowieniu postępowania w sprawach ponownego ustalania prawa do świadczenia i jego wysokości, godząc zarazem w zasadę legalizmu, pewności prawa i podważania przez to zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, oraz ze względu na potrzebę respektowania standardów wynikających z zasady demokratycznego państwa prawnego, ujawniają obszar interesu publicznego ze względu na który Skarżący/a kasacyjnie, którego/której sprawa w tym przypadku akurat pozostaje w tle sygnalizowanego istotnego zagadnienia prawnego, postuluje rozpatrzenie tej skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, ze względu na jej charakter – na rozprawie. Pozostaje czekać na decyzję Sądu Najwyższego, czy sprawy z tych skarg kasacyjnych przyjmie do rozpoznania, czy też odmówi ich rozpatrzenia nie dostrzegając w sygnalizowanej sprawie istotnego zagadnienia prawnego. 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz